منچ (لودو)
بازی‌های سنتی ایرانی

آموزش بازی منچ: قوانین کامل

نام‌های دیگر: منچ, Ludo, Pachisi

منچ نام ایرانی خانوادهٔ بازی‌های مسابقه‌ای با تاس مثل لودو است. صفحه، شروع با شش، زدن مهره‌ها و بهترین ترفندها برای بازی خانوادگی را یاد بگیرید.

نوع
بازی رومیزی
بازیکن
۲–۴
سن
۵ سال به بالا
زمان بازی
۲۰–۶۰ دقیقه
خاستگاه
Cross-and-circle race games from India; known in Iran as menchu

منچ نامی است که در ایران برای خانوادهٔ بازی‌های مسابقه‌ای صلیبی‌شکل به کار می‌رود که در جاهای دیگر با نام‌های لودو، پارچیزی یا «Mensch ärgere dich nicht» شناخته می‌شوند. این بازی‌ها از بازی کهن هندی پچیسی آمده‌اند. در خانه‌های ایرانی، صفحهٔ چاپی منچ منظره‌ای آشناست و گاهی پشت صفحهٔ بازی دیگری چاپ شده است. دو تا چهار بازیکن هر کدام چهار مهره به یک رنگ دارند و با یک تاس آن‌ها را از لانهٔ شروعشان تا مرکز دور صفحه به مسابقه می‌برند. چون مهره‌ها ممکن است زده شوند و به شروع برگردند، منچ پر از چرخش‌های ناگهانی بخت، هورا کشیدن و اعتراض است. بسیاری از ایرانی‌ها شمردن و باختن با متانت را سر صفحهٔ منچ و کنار پدربزرگ و مادربزرگشان یاد گرفته‌اند.

نظر ما

منچ آن‌قدر ساده است که بچهٔ پنج ساله بازی کند و هنوز برای بزرگ‌ترها هیجان دارد. هر نوبت یک انتخاب کوچک دارد، مثل اینکه کدام مهره را حرکت دهید یا آیا ریسک زده شدن را بپذیرید، پس بچه‌ها حین تمرین شمردن، تصمیم‌گیری را هم زود یاد می‌گیرند. بازی احساسات قوی را در فضایی امن می‌سازد: به لانه برگشتن و بعد دوباره آمدن و بردن درسی در صبر است. انتخاب کلاسیک شب‌های خانوادگی است وقتی آدم‌هایی با سنین بسیار متفاوت می‌خواهند با هم بازی کنند.

  • خوبی‌ها

  • یاد دادنش بسیار آسان است
  • برای دو تا چهار بازیکن با سنین مختلف
  • نوبت‌های هیجان‌انگیز و برگشت‌های دیدنی
  • ضعف‌ها

  • بیشتر تاس تعیین‌کننده است
  • زده شدن مهره ممکن است بچه‌های خیلی کوچک را ناراحت کند

آموزش بازی منچ (لودو)

هر بازیکن یک رنگ انتخاب می‌کند و چهار مهره را در لانهٔ آن رنگ می‌گذارد. بازیکنان به نوبت یک تاس می‌اندازند. برای بیرون آوردن مهره از لانه به خانهٔ شروع، معمولاً باید شش بیاورید و شش یک نوبت تاس اضافه هم می‌دهد. مهره‌ها به اندازهٔ عدد آمده در جهت عقربه‌های ساعت دور مسیر بیرونی حرکت می‌کنند. اگر مهره‌ای حرکتش را روی خانه‌ای تمام کند که مهرهٔ حریف در آن است، مهرهٔ حریف زده می‌شود و به لانه‌اش برمی‌گردد. پس از یک دور کامل، هر مهره وارد ستون خانگی رنگ خودش می‌شود که هیچ بازیکن دیگری حق ورود به آن را ندارد و باید به مرکز برسد. قانون‌های خانگی اغلب می‌گویند تاس آخر باید دقیق باشد. نخستین بازیکنی که هر چهار مهره را به خانه برساند برنده است، اما بقیه معمولاً برای تعیین نفر دوم و سوم ادامه می‌دهند.

نکته‌هایی برای تازه‌کارها

  • سعی کنید دست‌کم دو مهره در بازی داشته باشید تا هر تاسی حرکت مفیدی داشته باشد.
  • درست جلوی مهرهٔ حریف نایستید؛ با یک تاس کوچک می‌تواند شما را بزند.
  • وقتی مهره‌های دیگرتان امن‌اند، از شش برای بیرون آوردن مهرهٔ تازه استفاده کنید.
  • پیش از شروع بر سر قانون‌های خانگی مثل خانه‌های امن و تاس دقیق برای پایان توافق کنید.

مناسب برای

خانوادهکودکاندورهمییادگیری

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ منچ (لودو)

آیا منچ همان لودو است؟

بله. منچ نام ایرانی همان خانوادهٔ بازی‌های مسابقه‌ای است که در کشورهای دیگر لودو، پارچیزی یا پچیسی نامیده می‌شود.

آیا در منچ برای شروع شش لازم است؟

در رایج‌ترین قوانین، بله: مهره فقط با آمدن شش از لانه بیرون می‌آید و شش یک نوبت تاس اضافه هم می‌دهد.

منچ را چند نفر می‌توانند بازی کنند؟

صفحهٔ استاندارد برای دو تا چهار بازیکن ساخته شده که هر کدام چهار مهره به یک رنگ دارند.

«منچ (لودو)» متعلق به صاحبان آن است. دنیای بازی با آن‌ها ارتباطی ندارد و این بازی را نمی‌فروشد؛ تصویر جلد طراحی خود ماست.

مار و پله
بازی‌های کودکان

مار و پله

آموزش بازی مار و پله: تاس بیندازید، از پله‌ها بالا بروید، با مارها پایین بیایید و به خانهٔ 100 برسید. همراه تاریخچهٔ بازی در هند و…

۲–۶۱۵–۳۰ دقیقه۴+

تخته‌نرد
بازی‌های سنتی ایرانی

تخته‌نرد

آموزش بازی تخته‌نرد، تختهٔ خانه‌ها و قهوه‌خانه‌های ایرانی: چیدمان صفحه، حرکت مهره‌ها، زدن مهره، جمع کردن مهره‌ها و نقش تاس و جفت.

۲۱۰–۳۰ دقیقه۸+

کندی‌لند (Candy Land)
بازی‌های کودکان

کندی‌لند (Candy Land)

راهنمای والدین برای کندی‌لند: کارت‌های رنگی چطور کار می‌کنند، چرا به خواندن نیازی نیست، برای چه سنی مناسب است و کی کودکتان آمادهٔ بازی‌هایی…

۲–۴۱۵–۳۰ دقیقه۳+

حکم
بازی‌های سنتی ایرانی

حکم

حکم محبوب‌ترین بازی ورق دست‌گیری ایران است. پخش کردن ورق، انتخاب حکم توسط حاکم، بردن هفت دست و قانون کُت را همراه با نکته‌هایی برای یارها…

۲–۴۲۰–۶۰ دقیقه۱۰+

گل یا پوچ
بازی‌های سنتی ایرانی

گل یا پوچ

گل یا پوچ بازی تیمی محبوب ایرانی است: شیء کوچکی را در یک دست پنهان کنید و با خواندن چهره‌ها پیدایش کنید. قوانین، نقش‌ها و ترفندها برای…

۴۱۵–۶۰ دقیقه۵+

هفت‌سنگ
بازی‌های سنتی ایرانی

هفت‌سنگ

هفت‌سنگ یک بازی سنتی کوچه‌ای ایرانی است: برج هفت سنگ تخت را با توپ بریزید و پیش از آنکه تیم مقابل با توپ بزندتان، دوباره بچینیدش. قوانین و…

۶۱۵–۴۵ دقیقه۶+